Gweithdy’r Uwchgynhadledd: Cynhwysiant Digidol

Mae Gill Peace, Uwch Swyddog Ariannu Sefydliadol yn y Groes Goch Brydeinig, yn crynhoi’r gweithdy hwn o’r Uwchgynhadledd am gynhwysiant digidol yn Affrica is-Sahara.

Roedd gan Isimbi Sebageru o’r Panel Cynghori Is-Sahara y dasg anodd o hwyluso gweithdy gyda’r cyflwynwyr ar-lein. Amlinellodd Isimbi rai o’r cyd-destun sylfaenol yn Affrica, lle mae cyfran y bobl ifanc yn y boblogaeth yn tyfu’n gyflymach nag unrhyw le arall yn y byd, a’r sector technoleg ddigidol hefyd yw’r un sy’n tyfu gyflymaf yn y byd. Mae’r mynediad anghyfartal i dechnoleg, o ran mynediad at ddyfeisiau, rhyngrwyd a sgiliau, yn ehangu anghydraddoldebau ymhellach, yn enwedig i fenywod a phobl ag anableddau. Er enghraifft, yng Nghenia mae gan 46% o’r boblogaeth fynediad i’r rhyngrwyd trwy ddyfais symudol ond dim ond 7% o bobl ag anableddau sydd â mynediad i’r rhyngrwyd. Gwaethygir hyn gan y rhaniad rhwng y rhywiau.

Mae Rochelle Ampomah-Ababio, sydd yn Llundain yn paratoi i fod yn gyfreithiwr dan hyfforddiant, hefyd yn entrepreneur cymdeithasol. Rochelle yw sylfaenydd The Three Es Africa, cymuned e-ddysgu i fenywod yn Affrica sy’n canolbwyntio ar ddatblygiad gyrfa a phersonol. Mae diffyg mynediad at sgiliau digidol yn effeithio ar addysg a chyflogaeth, yn ogystal â rhwydweithio personol a chysylltiadau cymdeithasol, sy’n golygu na all menywod gael buddion technoleg ddigidol. Gall y diffyg mynediad fod oherwydd cost, gwasanaeth annibynadwy, stereoteipiau rhyw a dylanwadau diwylliannol. Mae The Three Es yn adnodd e-ddysgu ar gyfer menywod yn seiliedig ar WhatsApp, sef y platfform y mae menywod yn ei ddefnyddio fwyaf yn Affrica. Mae’n ofod diogel i fenywod a merched ofyn cwestiynau a cheisio cyngor. Gellir lawrlwytho’r adnoddau pan fydd gan y defnyddiwr fynediad i’r rhyngrwyd a’u defnyddio all-lein. Nod y cynnwys yw bod yn hygyrch a chynhwysol, a chaiff ei gefnogi gan fentoriaid, sydd hefyd yn fodelau rôl i fenywod eraill. Nod y dysgu yw gwella sgiliau digidol a datblygiad gyrfa.

Mae Collins Losu yn Rheolwr Cynhwysiant yn Sefydliad Technoleg Busnes yr Almaen ac Azubi Africa, lle mae’n arwain ar gynhwysiant anabledd, ffoaduriaid a menywod yn y sefydliad. Wrth ymuno â’r gweithdy o Gana, tynnodd Collins sylw at yr egwyddor gyffredinol o “Gadewch neb ar ôl” ar gyfer datblygiad cyfannol. Mae allgáu digidol cyfran sylweddol o’r boblogaeth yn gyfle enfawr a gollwyd. Mae’r diffyg dadgyfuno ar gyfer pobl ag anableddau a diffyg ymwybyddiaeth y cyhoedd yn her o ran gwella cynhwysiant. Ac mae diffyg mynediad athrawon eu hunain yn eu hatal rhag darparu cefnogaeth ac addasiadau fel y gall disgyblion ag anableddau gael mynediad i addysg. Mae Collins yn angerddol am sefydlu hyb i ddylunio technoleg briodol a fforddiadwy fel y gall pobl ag anableddau ennill sgiliau digidol. Yn Azubi, mae Collins yn helpu i arwain y ffordd o ran cynnig hyfforddiant hygyrch i beirianwyr meddalwedd, gwyddonwyr data, rheolwyr cronfa ddata a llawer mwy. Mae’r mentrau bwriadol wedi’u targedu, sy’n cynnwys addasiadau rhesymol, yn allweddol i gynhwysiant.

Gwnaeth y cyflwynwyr waith gwych ond yn anffodus nid oedd y dechnoleg yn caniatáu unrhyw drafodaeth a oedd yn seiliedig ar y syniadau a’r profiad a gyflwynwyd. Fodd bynnag, roedd y cyfranogwyr yn deall yn glir bod heriau enfawr, ond bod entrepreneuriaid eisoes yn dod o hyd i atebion y gellir eu rhoi ar waith i wella cynhwysiant.